Mary Lourdes Bonnici MBA

  Qwiel, Drawwiet u Tradizzjonijiet Maltin “Min ma jaħdimx ma jiekolx” Il-valur tax-xogħol, ir-responsabbiltà u l-isforz fil-ħajja Il-qwiel Maltin huma ħafna aktar minn sentenzi qosra li ntirtu minn ġenerazzjoni għal oħra. Fihom insibu esperjenzi, valuri, twissijiet u tagħlim li l-poplu għadda minn ħajja għal oħra. Il-Kunsill Nazzjonali tal-Ilsien Malti stess jinkludi ġabriet ta’ qwiel u idjomi fost ir-riżorsi importanti għall-istudju u t-tagħlim tal-Malti. Il-qawl tal-lum huwa wieħed qasir, dirett u b’messaġġ li għadu jinftiehem faċilment: “Min ma jaħdimx ma jiekolx.” Imma dan il-qawl għandu jinqara bil-għaqal. Mhuwiex sentenza kontra min ma jistax jaħdem minħabba ċirkostanzi li ma jiddependux minnu. Il-lezzjoni tiegħu hija dwar l-isforz, ir-responsabbiltà, il-kontribut u r-rieda li wieħed jagħmel sehmu meta jkun jista’. 1. Xi jfisser “Min ma jaħdimx ma jiekolx”? Fit-tifsira litterali tiegħu, il-qawl jgħaqqad ix-xogħol mal-ikel: biex wieħed ikollu dak li għandu bżonn biex jgħix,...

  MIN JILGĦAB BIN-NAR JINĦARAQ Qwiel, Drawwiet u Tradizzjonijiet Maltin Mary Lourdes Bonnici MBA Introduzzjoni Il-qwiel Maltin ħafna drabi jiġbru tagħlima kbira fi ftit kliem. Huma mod kif l-esperjenzi, l-osservazzjonijiet u l-għerf ta’ ġenerazzjonijiet differenti baqgħu jgħaddu minn persuna għal oħra. Fost il-qwiel li jwasslu twissija ċara nsibu: “Min jilgħab bin-nar jinħaraq.” Mal-ewwel daqqa t’għajn, il-qawl jidher li qed jitkellem litteralment dwar il-periklu tan-nar. Iżda t-tifsira tiegħu tmur ħafna lil hinn minn hekk. In-“nar” jista’ jitqies bħala metafora għal sitwazzjoni perikoluża, imġiba imprudenti jew riskju li persuna tkun taf li jista’ jkollu konsegwenzi negattivi. Il-messaġġ huwa wieħed li għadu rilevanti ħafna llum: l- għażliet tagħna għandhom konsegwenzi, u meta nagħżlu li ninjoraw riskju magħruf, jista’ jkollna niffaċċjaw ir-riżultat ta’ dik l-għażla. Il-Qawl “ Min jilgħab bin-nar jinħaraq.” It-tifsira bażika tal-qawl hija ċara: persuna li kontinwament tidħol f’sit...

  Malti Kuljum “Min jaqta’ qalbu jmut.” Il-kuraġġ li nkomplu, anke meta l-pass ikun żgħir Introduzzjoni Il-kuraġġ mhux dejjem jidher f’ġesti kbar. Xi drabi l-kuraġġ ikun li terġa’ tipprova wara diżappunt. Li tibdel direzzjoni meta tinduna li triq ma baqgħetx tajba għalik. Li tieħu ftit mistrieħ, terġa’ tiġbor saħħtek, u tagħmel pass ieħor. Il-qawl Malti “Min jaqta’ qalbu jmut” juża kliem qawwi biex iwassal messaġġ dwar il-perseveranza. Ġabra ta’ qwiel Maltin tagħti t-tifsira tiegħu bħala stedina biex wieħed jibqa’ jippersevera u jagħmel kuraġġ. Hawnhekk il-kelma “jmut” għandha tinftiehem fil-kuntest figurattiv tal-qawl — mhux bħala dikjarazzjoni litterali. Il-messaġġ huwa li meta nċedu kompletament, nagħlqu l-bieb għal possibbiltajiet, tagħlim u bidu ġdid. Xi jfisser dan il-qawl? “Min jaqta’ qalbu jmut” ma jfissirx li persuna qatt ma tista’ tħossha għajjiena, diżappuntata jew skoraġġuta. Il-ħajja għandha mumenti diffiċli. Kulħadd jista’ jkollu żmien fejn ikun jeħtieġ...

  Qawl Malti Kuljum “Kull deni ħudu b’ġid.” Mary Lourdes Bonnici Introduzzjoni Mhux kull ġurnata tmur kif nixtiequ. Xi drabi niltaqgħu ma’ diżappunt, bidla mhux mistennija jew sitwazzjoni li għall-ewwel tidher negattiva. Hawn jidħol il-qawl Malti: “Kull deni ħudu b’ġid.” Ftit kliem, iżda messaġġ profond: meta niffaċċjaw diffikultà, nistgħu nippruvaw infittxu x’nistgħu nitgħallmu minnha jew x’ġid jista’ eventwalment joħroġ minnha. Xi jfisser il-qawl? Il-kelma “deni” hawnhekk tirreferi għal xi ħaġa ħażina, diffikultà jew sitwazzjoni mhux mixtieqa. Il-qawl ma jfissirx li għandna nippretendu li kull ħaġa ħażina hija tajba. Lanqas ma jfisser li għandna ninjoraw niket, diżappunt jew tbatija. Il-messaġġ huwa aktar bilanċjat: anke minn esperjenza diffiċli, kultant nistgħu nieħdu tagħlima, nibdlu direzzjoni jew niskopru opportunità li qabel ma konniex naraw. Il-kuntest kulturali Il-qwiel Maltin ħafna drabi jirriflettu mentalità prattika u reżiljenti. Ġenerazzjonijiet ta’ Mal...

  Qawl Malti Kuljum “Kif tagħmel issib.” Mary Lourdes Bonnici Dan huwa qawl qasir ħafna, iżda b’messaġġ qawwi dwar kif nittrattaw lill-oħrajn, ir-responsabbiltà għall-imġiba tagħna, u l-fatt li ħafna drabi dak li nagħtu lura jiġi għandna b’xi forma jew oħra . Il-qawl jidher ukoll f’ġabriet ta’ qwiel Maltin b’tifsira marbuta ma’ kif iġġib ruħek man-nies. Introduzzjoni Xi drabi l-ħajja tfakkarna li l-mod kif nittrattaw lill-oħrajn għandu piż. Kelma tajba tista’ ġġib rispett. Ġest ta’ qalb tajba jista’ joħloq fiduċja. Iżda l-istess jgħodd għall-imġiba negattiva. Hawn jidħol il-qawl: “Kif tagħmel issib.” Il-messaġġ tiegħu huwa sempliċi: ħafna drabi l-mod kif naġixxu mal-oħrajn jinfluwenza kif l-oħrajn iġibu ruħhom magħna. Xi jfisser? Dan il-qawl ma jfissirx li kull ħaġa tiġri b’mod perfett jew immedjat. Ma jfissirx lanqas li kull azzjoni dejjem ikollha eżatt l-istess konsegwenza. Imma jfakkarna li l-imġiba tagħna toħloq effett . Jekk nuru rispett, ħafna drabi nibnu rispett...