START HERE — CHOOSE YOUR LEARNING PATH
Qawl Malti Kuljum “Kif tagħmel issib.”
- Get link
- X
- Other Apps
Qawl Malti Kuljum
“Kif tagħmel issib.”
Dan huwa qawl qasir ħafna, iżda b’messaġġ qawwi dwar kif nittrattaw lill-oħrajn, ir-responsabbiltà għall-imġiba tagħna, u l-fatt li ħafna drabi dak li nagħtu lura jiġi għandna b’xi forma jew oħra. Il-qawl jidher ukoll f’ġabriet ta’ qwiel Maltin b’tifsira marbuta ma’ kif iġġib ruħek man-nies.
Introduzzjoni
Xi drabi l-ħajja tfakkarna li l-mod kif nittrattaw lill-oħrajn għandu piż.
Kelma tajba tista’ ġġib rispett. Ġest ta’ qalb tajba jista’ joħloq fiduċja. Iżda l-istess jgħodd għall-imġiba negattiva.
Hawn jidħol il-qawl:
“Kif tagħmel issib.”
Il-messaġġ tiegħu huwa sempliċi: ħafna drabi l-mod kif naġixxu mal-oħrajn jinfluwenza kif l-oħrajn iġibu ruħhom magħna.
Xi jfisser?
Dan il-qawl ma jfissirx li kull ħaġa tiġri b’mod perfett jew immedjat.
Ma jfissirx lanqas li kull azzjoni dejjem ikollha eżatt l-istess konsegwenza.
Imma jfakkarna li l-imġiba tagħna toħloq effett.
Jekk nuru rispett, ħafna drabi nibnu rispett.
Jekk nuru onestà, inkunu qed nibnu fiduċja.
Jekk nuru disprezz jew nuqqas ta’ rispett, nistgħu noħolqu distanza u kunflitt.
Il-qawl għalhekk jitkellem ħafna dwar relazzjonijiet u responsabbiltà personali.
Il-kuntest kulturali
Il-qwiel Maltin ħafna drabi nibtu minn osservazzjonijiet sempliċi tal-ħajja ta’ kuljum.
Fil-komunitajiet iżgħar, fejn in-nies kienu jaf lil xulxin sew, ir-reputazzjoni u l-mod kif wieħed jittratta lil ħaddieħor kienu importanti ħafna.
Għalhekk mhux sorprendenti li għandna diversi qwiel b’messaġġ simili, bħal:
“Kif tagħmel jagħmlulek.”
“Kif tkejjel ikejluk.”
“Kif tiżra’ jinbitlek, kif issajjar tiekol.”
Dawn kollha jirriflettu l-istess idea ġenerali: l-azzjonijiet tagħna għandhom konsegwenzi fuq ir-relazzjonijiet tagħna mal-oħrajn.
Kif japplika għall-ħajja tal-lum?
Illum dan il-qawl jista’ japplika kemm fil-ħajja reali kif ukoll online.
Meta nikkomunikaw ma’ persuna:
- kif nitkellmu magħha
- kemm nuru rispett
- jekk nisimgħux jew le
- jekk inkunu onesti
- kif nirreaġixxu meta ma naqblux
dawn kollha jgħinu biex jiffurmaw ir-relazzjoni.
Anke fuq social media, kelma waħda tista’ tibni rispett jew toħloq kunflitt.
Għalhekk il-qawl għadu relevanti ħafna.
Imma hemm punt importanti
Mhux dejjem jekk tkun tajjeb ma’ xi ħadd, dik il-persuna neċessarjament tkun tajba miegħek.
Il-ħajja mhix formula matematika.
Il-valur tal-qawl jinsab aktar f’din il-mistoqsija:
“X’tip ta’ persuna rrid inkun jien?”
Għax filwaqt li ma nistgħux nikkontrollaw l-imġiba ta’ ħaddieħor, nistgħu nikkontrollaw tagħna.
Eżempju sempliċi
Immaġina persuna li dejjem tisma’ lill-oħrajn b’rispett.
Ma taqbilx dejjem magħhom, iżda ma tinsultahomx u ma ċċekkinhomx.
Maż-żmien, ħafna nies jibdew jittrattawha bl-istess rispett.
Dan huwa eżempju ta’ kif:
“Kif tagħmel issib.”
It-tagħlima tal-lum
It-tagħlima mhix li nagħmlu t-tajjeb biss biex nirċievu xi ħaġa lura.
It-tagħlima hija li l-imġiba tagħna tħalli marka.
Kull kelma, kull ġest u kull deċiżjoni jistgħu jgħinu biex nibnu jew inkissru relazzjoni.
Riflessjoni
Staqsi lilek innifsek:
Kif nixtieq li n-nies jittrattawni?
Imbagħad staqsi:
Jien nittratta lill-oħrajn bl-istess mod?
🇲🇹 Kif tagħmel issib.
Mistoqsijiet ta’ Riflessjoni
1. Xi jfisser dan il-qawl?
Li l-mod kif nittrattaw lill-oħrajn ħafna drabi jinfluwenza kif dawn jittrattaw lilna.
2. Ifisser li dejjem se nirċievu eżatt dak li nagħtu?
Le. Il-qawl huwa prinċipju ta’ mġiba u relazzjonijiet, mhux garanzija.
3. Għaliex għadu relevanti llum?
Għax ir-rispett, l-onestà u l-mod kif nikkomunikaw għadhom bażi importanti ta’ relazzjonijiet tajbin.
4. X’inhi l-akbar tagħlima?
Li ma nistgħux nikkontrollaw lill-oħrajn, iżda nistgħu nkunu responsabbli għall-imġiba tagħna.
Referenzi u Links Utli
Għal aktar tagħrif dwar il-qwiel Maltin u r-riżorsi lingwistiċi Maltin, tista’ tuża dawn is-sorsi:
Il-websajt Qwiel Maltin tinkludi l-qawl “Kif tagħmel issib” u tispjegah bħala riflessjoni fuq il-mod kif wieħed iġib ruħu man-nies.
Qwiel Maltin – Relazzjonijiet
Il-Kunsill Nazzjonali tal-Ilsien Malti għandu lista biblijografika li tinkludi ġabriet ta’ qwiel, idjomi, dizzjunarji u riżorsi oħra għall-istudju tal-Malti.
Lista Biblijografika tal-Malti – Kunsill Nazzjonali tal-Ilsien Malti
Għeluq
Grazzi talli qrajt dan l-artiklu. Nittama li dan il-qawl Malti jkun ħallielek mument ta’ riflessjoni u tagħlima li tista’ tieħu miegħek fil-ħajja ta’ kuljum.
It-tagħlima tal-lum hi li l-mod kif nittrattaw lill-oħrajn jgħid ħafna dwarna. Ir-rispett, il-qalb tajba u l-kliem meqjus jistgħu jibnu relazzjonijiet aktar b’saħħithom u umani.
Għeżież qarrejja, tistgħu taċċessaw l-artiklu sħiħ, flimkien ma’ aktar informazzjoni, referenzi u links utli, direttament fuq il-websajt tiegħi:
Mary Lourdes Bonnici, MBA
© 2026 Mary Lourdes Bonnici MBA. Id-Drittijiet Kollha Riżervati.
Din il-kitba hija l-proprjetà intellettwali ta’ Mary Lourdes Bonnici MBA. L-ebda parti minnha ma tista’ tiġi riprodotta, distribwita jew ippubblikata mill-ġdid mingħajr permess, ħlief fejn permess mil-liġi applikabbli dwar id-drittijiet tal-awtur.
Grazzi tas-sapport tagħkom. 💛
- Get link
- X
- Other Apps
Comments
Post a Comment