START HERE — CHOOSE YOUR LEARNING PATH

Start Here – Explore the Learning Academy

START HERE — CHOOSE YOUR LEARNING PATH Welcome. Choose where you would like to begin and use the links below to explore the learning resources that interest you most. 🎓 Explore the Learning Academy 📚 Explore Articles by Subject 🌱 Personal Development & Mindset 🎓 Learning & Education 💙 Health & Wellbeing 💼 Leadership & Workplace 🗣️ Communication Skills 📈 Professional Development 🛡️ Safety & Professional Awareness 👗 Fashion, Elegance & Culture ✈️ Travel & Personal Experiences 🧠 Mental Health Awareness 💜 Fibromyalgia Awareness 🌟 Website Milestones 🎓 Business Administration Learning Academy By Mary Lourdes Bonnici Introduction Welcome to a learning space created to make knowledge accessible, practical, and meaningful for lifelong learners. Whether you are a student, professional, manager, entrepreneur, aspiring leader, or simply someone who enjoys learning, the Business Administration Learning Academy provides practical educational resources to hel...

Qawl Malti Kuljum “Kif tagħmel issib.”

 


Qawl Malti Kuljum

“Kif tagħmel issib.”


Mary Lourdes Bonnici

Dan huwa qawl qasir ħafna, iżda b’messaġġ qawwi dwar kif nittrattaw lill-oħrajn, ir-responsabbiltà għall-imġiba tagħna, u l-fatt li ħafna drabi dak li nagħtu lura jiġi għandna b’xi forma jew oħra. Il-qawl jidher ukoll f’ġabriet ta’ qwiel Maltin b’tifsira marbuta ma’ kif iġġib ruħek man-nies.

Introduzzjoni

Xi drabi l-ħajja tfakkarna li l-mod kif nittrattaw lill-oħrajn għandu piż.

Kelma tajba tista’ ġġib rispett. Ġest ta’ qalb tajba jista’ joħloq fiduċja. Iżda l-istess jgħodd għall-imġiba negattiva.

Hawn jidħol il-qawl:

“Kif tagħmel issib.”

Il-messaġġ tiegħu huwa sempliċi: ħafna drabi l-mod kif naġixxu mal-oħrajn jinfluwenza kif l-oħrajn iġibu ruħhom magħna.

Xi jfisser?

Dan il-qawl ma jfissirx li kull ħaġa tiġri b’mod perfett jew immedjat.

Ma jfissirx lanqas li kull azzjoni dejjem ikollha eżatt l-istess konsegwenza.

Imma jfakkarna li l-imġiba tagħna toħloq effett.

Jekk nuru rispett, ħafna drabi nibnu rispett.
Jekk nuru onestà, inkunu qed nibnu fiduċja.
Jekk nuru disprezz jew nuqqas ta’ rispett, nistgħu noħolqu distanza u kunflitt.

Il-qawl għalhekk jitkellem ħafna dwar relazzjonijiet u responsabbiltà personali.

Il-kuntest kulturali

Il-qwiel Maltin ħafna drabi nibtu minn osservazzjonijiet sempliċi tal-ħajja ta’ kuljum.

Fil-komunitajiet iżgħar, fejn in-nies kienu jaf lil xulxin sew, ir-reputazzjoni u l-mod kif wieħed jittratta lil ħaddieħor kienu importanti ħafna.

Għalhekk mhux sorprendenti li għandna diversi qwiel b’messaġġ simili, bħal:

“Kif tagħmel jagħmlulek.”
“Kif tkejjel ikejluk.”
“Kif tiżra’ jinbitlek, kif issajjar tiekol.”

Dawn kollha jirriflettu l-istess idea ġenerali: l-azzjonijiet tagħna għandhom konsegwenzi fuq ir-relazzjonijiet tagħna mal-oħrajn.

Kif japplika għall-ħajja tal-lum?

Illum dan il-qawl jista’ japplika kemm fil-ħajja reali kif ukoll online.

Meta nikkomunikaw ma’ persuna:

  • kif nitkellmu magħha
  • kemm nuru rispett
  • jekk nisimgħux jew le
  • jekk inkunu onesti
  • kif nirreaġixxu meta ma naqblux

dawn kollha jgħinu biex jiffurmaw ir-relazzjoni.

Anke fuq social media, kelma waħda tista’ tibni rispett jew toħloq kunflitt.

Għalhekk il-qawl għadu relevanti ħafna.



Imma hemm punt importanti

Mhux dejjem jekk tkun tajjeb ma’ xi ħadd, dik il-persuna neċessarjament tkun tajba miegħek.

Il-ħajja mhix formula matematika.

Il-valur tal-qawl jinsab aktar f’din il-mistoqsija:

“X’tip ta’ persuna rrid inkun jien?”

Għax filwaqt li ma nistgħux nikkontrollaw l-imġiba ta’ ħaddieħor, nistgħu nikkontrollaw tagħna.

Eżempju sempliċi

Immaġina persuna li dejjem tisma’ lill-oħrajn b’rispett.

Ma taqbilx dejjem magħhom, iżda ma tinsultahomx u ma ċċekkinhomx.

Maż-żmien, ħafna nies jibdew jittrattawha bl-istess rispett.

Dan huwa eżempju ta’ kif:

“Kif tagħmel issib.”

It-tagħlima tal-lum

It-tagħlima mhix li nagħmlu t-tajjeb biss biex nirċievu xi ħaġa lura.

It-tagħlima hija li l-imġiba tagħna tħalli marka.

Kull kelma, kull ġest u kull deċiżjoni jistgħu jgħinu biex nibnu jew inkissru relazzjoni.

Riflessjoni

Staqsi lilek innifsek:

Kif nixtieq li n-nies jittrattawni?

Imbagħad staqsi:

Jien nittratta lill-oħrajn bl-istess mod?

🇲🇹 Kif tagħmel issib.

Mistoqsijiet ta’ Riflessjoni

1. Xi jfisser dan il-qawl?
Li l-mod kif nittrattaw lill-oħrajn ħafna drabi jinfluwenza kif dawn jittrattaw lilna.

2. Ifisser li dejjem se nirċievu eżatt dak li nagħtu?
Le. Il-qawl huwa prinċipju ta’ mġiba u relazzjonijiet, mhux garanzija.

3. Għaliex għadu relevanti llum?
Għax ir-rispett, l-onestà u l-mod kif nikkomunikaw għadhom bażi importanti ta’ relazzjonijiet tajbin.

4. X’inhi l-akbar tagħlima?
Li ma nistgħux nikkontrollaw lill-oħrajn, iżda nistgħu nkunu responsabbli għall-imġiba tagħna.


Referenzi u Links Utli

Għal aktar tagħrif dwar il-qwiel Maltin u r-riżorsi lingwistiċi Maltin, tista’ tuża dawn is-sorsi:

Il-websajt Qwiel Maltin tinkludi l-qawl “Kif tagħmel issib” u tispjegah bħala riflessjoni fuq il-mod kif wieħed iġib ruħu man-nies.
Qwiel Maltin – Relazzjonijiet

Il-Kunsill Nazzjonali tal-Ilsien Malti għandu lista biblijografika li tinkludi ġabriet ta’ qwiel, idjomi, dizzjunarji u riżorsi oħra għall-istudju tal-Malti.
Lista Biblijografika tal-Malti – Kunsill Nazzjonali tal-Ilsien Malti

Għeluq

Grazzi talli qrajt dan l-artiklu. Nittama li dan il-qawl Malti jkun ħallielek mument ta’ riflessjoni u tagħlima li tista’ tieħu miegħek fil-ħajja ta’ kuljum.

It-tagħlima tal-lum hi li l-mod kif nittrattaw lill-oħrajn jgħid ħafna dwarna. Ir-rispett, il-qalb tajba u l-kliem meqjus jistgħu jibnu relazzjonijiet aktar b’saħħithom u umani.

Għeżież qarrejja, tistgħu taċċessaw l-artiklu sħiħ, flimkien ma’ aktar informazzjoni, referenzi u links utli, direttament fuq il-websajt tiegħi:

www.marylourdesbonnici.com

Mary Lourdes Bonnici, MBA

© 2026 Mary Lourdes Bonnici MBA. Id-Drittijiet Kollha Riżervati.

Din il-kitba hija l-proprjetà intellettwali ta’ Mary Lourdes Bonnici MBA. L-ebda parti minnha ma tista’ tiġi riprodotta, distribwita jew ippubblikata mill-ġdid mingħajr permess, ħlief fejn permess mil-liġi applikabbli dwar id-drittijiet tal-awtur.

Grazzi tas-sapport tagħkom. 💛




Comments

Popular Educational Articles

Why Lifelong Learning Matters for Personal and Professional Growth

Start Here – Explore the Learning Academy

About Mary Lourdes Bonnici MBA