Mary Lourdes Bonnici MBA

📖 QWIEL, DRAWWIET U TRADIZZJONIJIET MALTIN Qawl Numru 11 — “Min Jistenna Jithenna” 🌿 Il-Paċenzja, iż-Żmien u l-Għerf li Nistennew Minn Mary Lourdes Bonnici 🌸 Introduzzjoni — Għaliex Tant Insibuha Diffiċli Nistennew? Qatt stennejt tweġiba importanti li damet ma waslet? Qatt ħdimt għal xi ħaġa li xtaqt ħafna, iżda r-riżultati ma dehrux mill-ewwel? Il-ħajja tgħallimna li mhux kollox iseħħ fil-ħin li nixtiequ aħna. Ngħixu f'dinja fejn ħafna affarijiet saru disponibbli kważi immedjatament. Nistgħu nibagħtu messaġġ f'sekonda, insibu informazzjoni fi ftit mumenti u nikkomunikaw ma' nies madwar id-dinja mingħajr ma nitilqu minn postna. Madankollu, hemm affarijiet li t-teknoloġija ma tistax tħaffef. Il-fiduċja teħtieġ iż-żmien. It-tagħlim jeħtieġ il-prattika. Ir-relazzjonijiet jeħtieġu l-kura. U l-iżvilupp personali jeħtieġ il-paċenzja. Hawnhekk jidħol wieħed mill-qwiel li jfakkarna fl-importanza li nagħtu ż-żmien lill-affarijiet. “Min jistenna jithenna.” Dan il-qawl jistedinna n...

  📖 Qwiel, Drawwiet u Tradizzjonijiet Maltin “Il-Gideb Għandu Saqajh Qosra” Il-Verità, il-Fiduċja u l-Konsegwenzi tal-Gideb Minn Mary Lourdes Bonnici 🌿 Introduzzjoni Kemm-il darba smajna lil xi ħadd jgħid: “Il-gideb għandu saqajh qosra”? Dan il-qawl, magħruf fil-lingwa Maltija, iġorr messaġġ li jibqa’ rilevanti minn ġenerazzjoni għal oħra. Il-ħajja ta’ kuljum tippreżentalna sitwazzjonijiet li fihom ikollna nagħżlu bejn li ngħidu l-verità u li naħbuha. Xi drabi, il-verità tista’ tkun diffiċli biex tingħad. F’ċirkustanzi oħra, persuna tista’ taħseb li gidba żgħira se tgħinha tevita problema, kritika jew konsegwenza mhux mixtieqa. Iżda x’jiġri meta gidba twassal għal oħra? X’jiġri meta persuna titlef il-fiduċja ta’ dawk ta’ madwarha? U għaliex il-poplu Malti juża l-espressjoni “saqajh qosra” biex jiddeskrivi l-gideb? F’dan l-artiklu se nesploraw it-tifsira ta’ dan il-qawl, il-valur morali tiegħu u kif nistgħu napplikaw it-tagħlima tiegħu fil-ħajja moderna. 📜 Il-Qawl u t-Tifsira Tie...

  Aħjar Tard Milli Qatt Qwiel, Drawwiet u Tradizzjonijiet Maltin Hemm drabi fil-ħajja meta naħsbu li tlifna l-mument it-tajjeb. Forsi ilna nixtiequ nibdew xi ħaġa, nitgħallmu ħila ġdida, nitolbu skuża, inwettqu wegħda jew nagħmlu bidla importanti. Iż-żmien jgħaddi u nibdew ngħidu lilna nfusna: “Issa tard wisq.” Iżda l-qawl “Aħjar tard milli qatt” jagħtina risposta sempliċi iżda qawwija: jekk xi ħaġa hija tajba u ta’ siwi, ħafna drabi jkun aħjar li nagħmluha tard milli ma nagħmluha qatt. Dan il-qawl ma jiġġustifikax it-traskuraġni jew id-dewmien bla bżonn. Minflok, ifakkarna li żball fil-ħin m’għandux bilfors jinbidel f’abbandun totali. 1. Xi Jfisser il-Qawl “Aħjar Tard Milli Qatt”? It-tifsira tiegħu hija ċara: aħjar tagħmel xi ħaġa tajba wara dewmien milli tħalliha ma ssir qatt. Xi drabi nħallu ż-żmien jgħaddi minħabba biża’, dubju, nuqqas ta’ opportunità jew sempliċement għax ma konniex lesti. Imma l-fatt li ma bdejniex ilbieraħ ma jfissirx li m’għandniex nibdew illum. Il-qawl għ...

  Qwiel, Drawwiet u Tradizzjonijiet Maltin “Min ma jaħdimx ma jiekolx” Il-valur tax-xogħol, ir-responsabbiltà u l-isforz fil-ħajja Il-qwiel Maltin huma ħafna aktar minn sentenzi qosra li ntirtu minn ġenerazzjoni għal oħra. Fihom insibu esperjenzi, valuri, twissijiet u tagħlim li l-poplu għadda minn ħajja għal oħra. Il-Kunsill Nazzjonali tal-Ilsien Malti stess jinkludi ġabriet ta’ qwiel u idjomi fost ir-riżorsi importanti għall-istudju u t-tagħlim tal-Malti. Il-qawl tal-lum huwa wieħed qasir, dirett u b’messaġġ li għadu jinftiehem faċilment: “Min ma jaħdimx ma jiekolx.” Imma dan il-qawl għandu jinqara bil-għaqal. Mhuwiex sentenza kontra min ma jistax jaħdem minħabba ċirkostanzi li ma jiddependux minnu. Il-lezzjoni tiegħu hija dwar l-isforz, ir-responsabbiltà, il-kontribut u r-rieda li wieħed jagħmel sehmu meta jkun jista’. 1. Xi jfisser “Min ma jaħdimx ma jiekolx”? Fit-tifsira litterali tiegħu, il-qawl jgħaqqad ix-xogħol mal-ikel: biex wieħed ikollu dak li għandu bżonn biex jgħix,...

  MIN JILGĦAB BIN-NAR JINĦARAQ Qwiel, Drawwiet u Tradizzjonijiet Maltin Mary Lourdes Bonnici MBA Introduzzjoni Il-qwiel Maltin ħafna drabi jiġbru tagħlima kbira fi ftit kliem. Huma mod kif l-esperjenzi, l-osservazzjonijiet u l-għerf ta’ ġenerazzjonijiet differenti baqgħu jgħaddu minn persuna għal oħra. Fost il-qwiel li jwasslu twissija ċara nsibu: “Min jilgħab bin-nar jinħaraq.” Mal-ewwel daqqa t’għajn, il-qawl jidher li qed jitkellem litteralment dwar il-periklu tan-nar. Iżda t-tifsira tiegħu tmur ħafna lil hinn minn hekk. In-“nar” jista’ jitqies bħala metafora għal sitwazzjoni perikoluża, imġiba imprudenti jew riskju li persuna tkun taf li jista’ jkollu konsegwenzi negattivi. Il-messaġġ huwa wieħed li għadu rilevanti ħafna llum: l- għażliet tagħna għandhom konsegwenzi, u meta nagħżlu li ninjoraw riskju magħruf, jista’ jkollna niffaċċjaw ir-riżultat ta’ dik l-għażla. Il-Qawl “ Min jilgħab bin-nar jinħaraq.” It-tifsira bażika tal-qawl hija ċara: persuna li kontinwament tidħol f’sit...

  🇲🇹 KONT TAF? — MALTA Ħal Lija: Ir-Raħal Fejn Twelidt — Storja, Fidi, Ġonna u Tradizzjonijiet Hemm postijiet li nitgħallmu dwarhom mill-kotba, u hemm oħrajn li nġorru magħna f’qalbna. Xtaqt nibda din is-serje “Kont Taf? — Malta” minn Ħal Lija, ir-raħal fejn twelidt u li għalhekk huwa għal qalbi ħafna. Għalija, Ħal Lija mhuwiex biss lokalità fuq il-mappa ta’ Malta. Huwa parti mill-għeruq tiegħi. U proprju għalhekk ridt li jkun l-ewwel raħal li nesploraw flimkien f’din il-mixja ta’ tagħlim dwar Malta tagħna. 📜 Ħal Lija fl-istorja Ħal Lija jinsab fiċ-ċentru ta’ Malta u, flimkien ma’ Ħal Balzan u Ħ’Attard, jifforma parti miż-żona tradizzjonalment magħrufa għar-raba’ u l-ġonna tagħha madwar Sant’Anton. L-istorja tal-inħawi tmur lura ħafna. Il-Kunsill Lokali ta’ Ħal Lija jirreferi għal sejbiet ta’ oqbra megalitiċi u jgħid li r-raħal jissemma wkoll fil-Lista tal-Milizja tal-1419.  Għalhekk, l-istorja ta’ Ħal Lija ma bdietx mal-bini tal-knisja li naraw illum. Għandna evidenza ta’ ...